
Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), okul geneli ortak yazılı sınavların hazırlanmasını, uygulanmasını ve değerlendirilmesini dijital ortamda yürüten MEB sistemidir. 2026-2027’de 5, 6, 7, 9, 10 ve 11. sınıflarda uygulanır. Matematik yazılısını sistem, ortak soru havuzundan otomatik oluşturur. Okulun zümresi 2 soruyu kendisi yazar ve en fazla 2 soruda değişiklik yapabilir.
Okullarda 1. dönem 1. yazılılar bu yıl yeni bir düzenle yapılıyor. Millî Eğitim Bakanlığı, Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ni 26 Ekim 2026’dan itibaren okullarda kullanıma açtı. Matematik yazılısı 5, 7, 9, 10 ve 11. sınıflarda 5 Kasım Perşembe günü yapılacak. 6. sınıflar ise 11 Kasım Çarşamba günü ülke genelinde ortak matematik sınavına girecek. Sınav tarihleri okullara göre değişmiyor, yalnızca sınavın yapıldığı ders saati okuldan okula farklı olabilir.
Yeni bir sistem duyurulduğunda öğrencilerin ve velilerin aklına gelen ilk soru genellikle aynıdır: Sınavda neler değişecek? OYSS müfredatı değiştirmiyor. Değişen, yazılının hazırlanma biçimi. Sınav kâğıdını artık sistem, MEB’in ortak soru havuzundan otomatik olarak oluşturuyor. Okulun matematik zümresi 2 soruyu kendisi yazıyor ve havuzdan gelen sorulardan en fazla 2’sinde değişiklik yapabiliyor. Sonuçlar da soru bazında değerlendiriliyor.
Bu yazıda sistemin matematik yazılısına etkisini, açık uçlu soruların nasıl puanlandığını ve sınav sonrasında sonuçları nasıl yorumlayabileceğinizi anlatıyoruz. Velilere yönelik öneriler yazının sonunda ayrı bir bölümde yer alıyor.
Yazılıya hazırlanırken online matematik özel dersine ihtiyaç duyuyorsanız, ücretsiz ön görüşme için bize WhatsApp’tan yazabilirsiniz.
İçindekiler
ToggleOrtak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), okullarda yapılan ortak yazılıların soru hazırlığından puanlamasına kadar bütün aşamalarının dijital ortamda yürütüldüğü bir Millî Eğitim Bakanlığı sistemidir. Amacı, yazılıların öğretim programındaki öğrenme çıktılarıyla (eski adıyla kazanımlarla) uyumlu hazırlanması ve sonuçların bu çıktılara göre analiz edilebilmesidir.
Pratikte süreç şöyle işliyor: Öğretmenler sınavı EBA üzerindeki OYSS modülünde oluşturuyor. Seçtikleri konu dağılımına göre iki soruyu kendileri yazıyor, kalan soruları MEB’in hazırladığı soru havuzundan alıyor. Sınavdan sonra her öğrencinin her sorudan aldığı puan e-Okul’a ayrı ayrı giriliyor.
Bu yapının asıl hedefi, yazılının yalnızca bir not üretmesi değil, öğrencinin hangi konuda güçlü olduğunu ve hangi konuda zorlandığını da göstermesi. MEB’in açıklamasına göre öğrenciler toplam puanın yanında, öğrenme çıktısı bazında güçlü yönlerini ve gelişime ihtiyaç duydukları alanları görebilecek.
Sistem bu yıl ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıflarda, lisede 9, 10 ve 11. sınıflarda; matematiğin yanı sıra Türkçe ve edebiyat, fen ve sosyal bilimler, din kültürü ve İngilizce derslerinde uygulanıyor (7 ve 11. sınıf İngilizce hariç). 8. ve 12. sınıflar kapsamda değil.
Hayır. Ülke geneli ortak sınavlar birkaç yıldır yapılıyor ve soruları doğrudan MEB tarafından hazırlanıyor. Bu sınavlarda Türkiye’deki bütün öğrenciler aynı gün aynı sorularla karşılaşıyor.
Bu yıl matematikte ülke geneli sınav takvimi şöyle: 6. sınıflar 11 Kasım 2026, 9. sınıflar 6 Ocak 2027, 7. sınıflar 6 Nisan 2027, 10. sınıflar 9 Haziran 2027.
OYSS ise okul geneli sınavlar için kullanılıyor. Her okulun sınavı, o okulun matematik zümresinin seçtiği senaryoya ve yazdığı sorulara göre şekillendiği için iki farklı okulun matematik yazılısı birebir aynı olmuyor.
Matematik yazılısı bu dönem sınıf düzeyine göre iki farklı tarihte yapılıyor. 5, 7, 9, 10 ve 11. sınıflar okul geneli ortak sınava, 6. sınıflar ise ülke geneli ortak sınava giriyor.
| Sınıf | Sınav Türü | Tarih |
|---|---|---|
| 5. sınıf | Okul geneli ortak sınav (OYSS) | 5 Kasım 2026, Perşembe |
| 6. sınıf | Ülke geneli ortak sınav | 11 Kasım 2026, Çarşamba |
| 7. sınıf | Okul geneli ortak sınav (OYSS) | 5 Kasım 2026, Perşembe |
| 9. sınıf | Okul geneli ortak sınav (OYSS) | 5 Kasım 2026, Perşembe |
| 10. sınıf | Okul geneli ortak sınav (OYSS) | 5 Kasım 2026, Perşembe |
| 11. sınıf | Okul geneli ortak sınav (OYSS) | 5 Kasım 2026, Perşembe |
Ortak yazılıların süresi bütün dersler için 40 dakika. Gün içinde tek sınav varsa sınav 2. ders saatinde yapılıyor, ancak okul müdürlüğü ihtiyaç hâlinde farklı bir ders saati planlayabilir.
Sınava katılamayan ve geçerli mazereti olan öğrenciler için okul geneli sınavların mazeret sınavları 23-27 Kasım 2026 tarihleri arasında yapılacak. Mazeret sınavı da asıl sınavla aynı konu dağılımına göre hazırlanıyor.
Sınavın yapılacağı ders saati için okulunuzun duyurusunu kontrol etmenizi öneririz.
OYSS ile ilgili haberler “sınav sistemi değişti” başlığıyla yayılınca, değişikliğin olduğundan büyük algılanması doğal. Oysa öğrencinin sınav masasında karşılaşacağı şeylerin çoğu aynı kalıyor. Asıl fark, sınavın hazırlanma biçiminde ve sonuçların raporlanmasında.
| Konu | Değişmeyenler | Değişenler |
|---|---|---|
| Konular | Müfredat ve öğretim programı aynı | Sınavın kapsamı, okulun seçtiği senaryoya göre belirleniyor |
| Soru Tipi | Sorular açık uçlu ve kısa cevaplı; bu uygulama birkaç yıldır sürüyor | Havuz soruları beceri temelli ve kolay, orta, zor olmak üzere farklı güçlük düzeylerinde hazırlanıyor |
| Sınavı Hazırlayan | Okulun matematik zümresi sınavda söz sahibi: 2 soruyu yazıyor, en fazla 2 soruyu değiştirebiliyor | Sınav kâğıdını sistem, ortak soru havuzundan otomatik oluşturuyor |
| Sonuçlar | Yazılı notu yine e-Okul'a işleniyor | Puanlar soru bazında giriliyor, öğrenme çıktısına göre analiz ediliyor |
Bir matematik yazılısında ortalama 6-8 açık uçlu soru yer alıyor. Sınav kâğıdını sistem, zümrenin seçtiği senaryodaki öğrenme çıktılarına göre MEB’in ortak soru havuzundan otomatik olarak oluşturuyor. Havuz yaklaşık 8 bin soruyla başlatıldı ve her sınav döneminde yenilenmesi hedefleniyor.
Okulun matematik zümresi bu sorulardan 2’sini kendisi yazıyor ve havuzdan gelen sorulardan en fazla 2’sinde değişiklik yapabiliyor. Soruların kolay, orta ya da zor olmasına ve her sorunun kaç puan olacağına da zümre karar veriyor.
Önceden yazılı sonucu tek bir nottan ibaretti. Yeni sistemde öğretmen, her öğrencinin her sorudan aldığı puanı ayrı ayrı sisteme giriyor. Böylece hangi öğrenme çıktısında başarılı olunduğu, hangisinde zorlanıldığı görülebiliyor.
Öğrenci açısından sonuç şu: Hangi konulardan soru geleceği senaryoyla önceden belli. Ama açık uçlu sorularda yalnızca sonucu bulmak yetmiyor; çözümün nasıl yazıldığı da puanı belirliyor. Bir sonraki bölüm tam olarak bunu anlatıyor.
Çoktan seçmeli bir testte puanı yalnızca işaretlenen şık belirler. Açık uçlu sorularda ise öğrenci çözümünü baştan sona kâğıda yazar ve puan bu çözümün tamamı üzerinden verilir. Matematik yazılılarında sorular genellikle “işlemlerinizi göstererek bulunuz” ifadesiyle sorulur.
Puanlama anahtarı, bir açık uçlu sorunun doğru cevabının yanında, çözümün hangi aşamasına kaç puan verileceğini gösteren rehberdir. Havuzdan gelen soruların puanlama anahtarları sistemde hazır olarak yer alıyor. Zümrenin yazdığı iki sorunun anahtarını ise zümre öğretmenleri kendileri hazırlıyor.
Ortak anahtar kullanılması, aynı soruyu çözen iki öğrencinin aynı ölçütlerle değerlendirilmesini sağlıyor. Bu, açık uçlu sorularda “kim okursa ona göre puan” kaygısını azaltan önemli bir adım.
Yalnızca sonucu yazmak tam puan almak için yeterli değil. Puan; çözümün adımlarına, kullanılan yönteme ve adımlar arasındaki mantıksal sıraya göre veriliyor.
Bunun tersi de geçerli: Sonuca ulaşamayan ama doğru yöntemle başlayıp adımlarını düzgün kuran bir öğrenci, puanlama anahtarına göre kısmi puan alabiliyor. Bu yüzden açık uçlu sınavlarda “bilmiyorsam boş bırakırım” yaklaşımı çoğu zaman puan kaybettirir.
Her sorunun kolay, orta ya da zor olduğuna ve kaç puan değerinde olacağına okulun matematik zümresi (okulda matematik dersini veren öğretmenler) karar veriyor. Toplam puan 100 olacak şekilde dağıtılıyor. Sorular güçlük düzeyine göre genellikle şu aralıklarda puanlanıyor:
Kesin puan değerlerini okul belirlediği için aynı havuz sorusu iki farklı okulda farklı puan taşıyabilir.
Bu durum, yazılıya hazırlığın da değişmesi gerektiğini gösteriyor. Hangi konudan kaç soru geleceğini bilmek ve çözümü kâğıda düzgün aktarma alışkanlığı kazanmak, en az konuyu bilmek kadar önemli.
Senaryo, MEB’in her ders için yayımladığı konu-soru dağılım tablolarında yer alan ve yazılıda hangi konudan kaç soru sorulacağını gösteren dağılım seçeneklerinden her biridir. Bir ders ve sınıf düzeyi için genellikle birden fazla seçenek bulunur.
Birden fazla seçenek olmasının nedeni, okulların aynı hızda ilerlememesi. MEB, bölgesel farklılıkları, okul türlerini ve dersin işlenme hızını dikkate alarak alternatif dağılımlar hazırlıyor. Okulun matematik zümresi de kendi sınıflarının durumuna en uygun olanı seçiyor.
En doğrudan yol, okulun matematik öğretmeni. Okul müdürlüğü, seçilen senaryonun sınavdan önce öğrencilere duyurulmasını sağlıyor.
Duyurudan sonra konu dağılımını kendiniz de inceleyebilirsiniz. MEB’in yayımladığı konu-soru dağılım tabloları herkese açık. Tabloda ilgili sınıfı ve yazılıyı bulup okulunuzun seçtiği senaryoya baktığınızda, her konudan kaç soru sorulacağını görebilirsiniz.
6.sınıflar için durum biraz farklı. 11 Kasım’daki matematik sınavı ülke geneli yapıldığı için sınavın kapsamını okul değil, doğrudan MEB belirliyor.
Senaryo, çalışma planının iskeletidir. Hangi konudan daha çok soru geleceğini bilmek, zamanı doğru dağıtmayı sağlar. Örneğin seçilen dağılımda bir konudan üç, diğerinden bir soru varsa, iki konuya eşit zaman ayırmak verimli olmaz.
Ama bu bilgi yalnızca “ne kadar” sorusunu cevaplar. Açık uçlu sorularda asıl belirleyici olan, o konudaki bir soruyu baştan sona doğru yöntemle ve düzgün bir çözümle kâğıda aktarabilmek.
Sınavda çıkacak konulardan birinde zorlanıyorsan, yazılıya kadar o konular üzerinde online matematik özel dersiyle birebir çalışabiliriz. WhatsApp’tan bize yaz, ücretsiz ön görüşmeyi ailenle birlikte planlayalım.
Konular değişmediği için hazırlığın içeriği de büyük ölçüde aynı. Değişmesi gereken, çalışma biçimi. Açık uçlu sorularda doğru şıkkı tanımak değil, çözümü kendi başına kurup yazabilmek gerekiyor.
Test pratiği yerine yazılı çözüm pratiği yapın. Şıklardan gitme ya da eleme gibi yöntemler açık uçlu sorularda işe yaramaz. Çalışırken her soruyu baştan sona, tüm işlem adımlarıyla ve okunaklı bir şekilde kâğıda yazmak, sınavdaki performansı doğrudan etkiler.
Konu dağılımına göre plan yapın. Okulun seçtiği konu dağılımını öğrendikten sonra, soru sayısı fazla olan konulara daha çok zaman ayırın. Bunu nasıl öğrenebileceğinizi yukarıda anlattık.
Ezber yerine mantığa odaklanın. Bir formülü bilmek, onu neden ve nasıl kullandığını açıklayabilmek kadar değerli değil. Açık uçlu sorular, kuralın arkasındaki mantığı anlayan öğrenciyi öne çıkarıyor.
Çalışmayı son güne bırakmayın. Kavramsal anlama, kısa sürede ezberlenebilecek bir şey değil. Birkaç güne yayılan düzenli tekrar, son gece yapılan yoğun çalışmadan daha verimli olur. Düzenli bir çalışma planı kurmak için verimli ders çalışma yöntemleri yazımıza göz atabilirsiniz.
Süreyi baştan planlayın. 40 dakikalık bir sınavda ortalama 6-8 soru olduğunu düşünürsek, soru başına yaklaşık 5-7 dakika düşüyor. Bir soruda takılınca uzun süre beklemek yerine diğerine geçip sonra dönmek daha sağlıklı.
Bilmediğiniz soruyu boş bırakmayın. Sonuca ulaşamasanız bile doğru yöntemle başladığınız adımlar puanlama anahtarına göre kısmi puan getirebilir.
Son dakikaları kontrole ayırın. Birimlerin yazılıp yazılmadığını, sorunun istediği her şeyin cevaplanıp cevaplanmadığını kontrol etmek, kolay kaçan puanları korur.
Yeni bir sınav düzeni, öğrenciden önce çoğu zaman veliyi tedirgin eder. Bu kaygı anlaşılır. Ama OYSS’nin getirdiği değişiklikler, doğru okunduğunda veliye daha önce sahip olmadığı bir imkân da sunuyor: çocuğunun matematikte tam olarak nerede durduğunu görebilmek.
Çocuğunuza OYSS’nin müfredatı değiştirmediğini ve konuların aynı kaldığını anlatmak, sınav öncesindeki baskıyı hafifletir. Sistem sınavları zorlaştırmak için değil, sonuçları daha ayrıntılı görmek için tasarlandı. Soruların güçlüğünü ve puanlarını yine okulun matematik öğretmenleri belirliyor.
“Sistem değişti” haberlerinin yarattığı belirsizlik, çoğu zaman sınavın kendisinden daha çok endişe yaratır. MEB, sonuçlara göre öğrenci listeleri yayımlanmayacağını ve okullar ya da sınıflar arasında sıralama yapılmayacağını da açıkladı.
Konu dağılımını öğrenin. Çocuğunuzun matematik öğretmenine, sınav için hangi senaryonun seçildiğini sorabilirsiniz. Böylece hangi konulara ağırlık verilmesi gerektiğini birlikte görürsünüz.
Evde çözümü yazdırın. Çocuğunuzdan birkaç soruyu işlemlerini göstererek çözmesini isteyin. Doğru sonucu bulup bulmadığından çok, adımlarını sıralı ve okunaklı yazıp yazmadığına bakın. Bu, açık uçlu sınava alışmanın en kolay yolu.
Sınav gecesini sakin geçirin. Son gece yapılan yoğun çalışma, çoğu zaman bilgiden çok kaygıyı artırır. Kısa bir tekrar ve düzenli bir uyku, sınav günü için daha iyi bir hazırlıktır.
Yeni sistemde puanlar e-Okul’a soru bazında işleniyor. MEB’in açıklamasına göre öğrenciler toplam puanın yanında, hangi öğrenme çıktısında güçlü olduklarını ve hangi alanda gelişime ihtiyaç duyduklarını görebilecek. Ayrıntılı geri bildirimin velilerle nasıl paylaşılacağını ise okulunuzdan öğrenmeniz en sağlıklısı.
Bu bilgi, tek bir nottan çok daha fazlasını söyler. Örneğin 70 alan iki öğrenciden biri bütün konularda orta düzeyde kalmış, diğeri tek bir konuda bütün puanı kaybetmiş olabilir. İki durumun gerektirdiği çalışma da birbirinden farklıdır.
Tek bir sınav sonucuyla kesin bir yargıya varmamak da önemli. Sistem, aynı dersteki farklı sınavların karşılaştırılmasına da imkân veriyor. Birkaç sınav boyunca aynı konuda zorlanma görülüyorsa, bu bir yönelimdir.
Çocuğunuzun hangi soruda neden puan kaybettiğini öğrenmenin en sağlıklı yolu, matematik öğretmeniyle görüşmek. Öğretmenin gözlemi, sonuç tablosundaki bilgiyi anlamlı hale getirir.
Okulda işlenen konuların bir kısmında zorlanma kalıcı hale geliyorsa ya da sınıfın temposu çocuğunuza uymuyorsa, birebir matematik özel dersi farkı yaratabilir. Online matematik özel dersinde öğretmenlerimiz, ilk derste öğrencinin durumunu değerlendirir ve dersleri okulun konu sırasına ve sınavın konu dağılımına göre planlar.
Açık uçlu sınav düzeninde birebir dersin bir avantajı daha var: Öğretmen, öğrencinin yalnızca sonucunu değil, çözümünü nasıl yazdığını da adım adım görür ve düzeltir.
Çocuğunuz için online matematik özel dersi düşünüyorsanız formu doldurun. Kurucumuz ve matematik öğretmenimiz, ücretsiz ön görüşme için sizinle iletişime geçsin.
Sistem sınavları zorlaştırmak için tasarlanmadı. Soruların güçlük düzeyini ve puanlarını yine okulun öğretmenleri, öğrencilerinin durumunu dikkate alarak belirliyor. Ancak test çözmeye alışmış öğrenciler, çözümlerini adım adım yazıya dökmekte ilk sınavlarda zorlanabilir. Bu yüzden hazırlıkta yazılı çözüm pratiği önemli.
Kısmen. Sınav kâğıdı, MEB’in ortak soru havuzundan sistem tarafından otomatik olarak oluşturuluyor. Ancak sınavın kapsamını belirleyen senaryoyu okulun matematik zümresi seçiyor. Zümre ayrıca 2 soruyu kendisi yazıyor ve havuzdan gelen sorulardan en fazla 2'sinde değişiklik yapabiliyor.
Evet. OYSS ayrı bir sınav değil, okulda zaten yapılan yazılıların hazırlanma biçimi. Sınav 100 puan üzerinden değerlendiriliyor, puanlar e-Okul’a işleniyor ve dönem notuna her yazılı gibi yansıyor. Lisede bu notlar diploma notunu, dolayısıyla YKS’deki ortaöğretim başarı puanını (OBP) da etkiliyor.
Hayır. Okulun öğretmenlerinin yazmadığı sorular, MEB’in hazırladığı soru havuzundan geliyor. Cevap kâğıtlarını da okulun öğretmenleri okuyup puanlıyor.
Hayır. Soru havuzu bütün okullar için ortak, ama her okul kendi konu dağılımını seçiyor, iki soruyu kendisi yazıyor ve havuzdan gelen soruların bir kısmını değiştirebiliyor. Bu yüzden iki okulun sınavı birebir aynı olmuyor. Bütün öğrencilerin aynı soruları çözdüğü sınavlar yalnızca ülke geneli ortak sınavlar. Aynı okulda bile sabahçı ve öğlenci gruplar için aynı senaryodan farklı sınavlar hazırlanıyor.
OYSS bu yıl ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıflarda, lisede 9, 10 ve 11. sınıflarda uygulanıyor. 8. ve 12. sınıflar kapsamda değil; bu sınıflarda yazılılar önceki düzende yapılmaya devam ediyor.
Çünkü 6. sınıf matematik, bu dönem ülke geneli ortak sınav olarak yapılıyor. Sınav 11 Kasım 2026'da, Türkiye’deki bütün 6. sınıflarda aynı gün ve aynı sorularla uygulanacak. Soruları doğrudan MEB hazırlıyor.
Ülke geneli ortak sınavlar bu yıl 6, 7, 9 ve 10. sınıflarda dört dönemde yapılıyor: 11-12 Kasım 2026, 5-6 Ocak 2027, 6-7 Nisan 2027 ve 8-9 Haziran 2027. Matematikte 6. sınıflar 11 Kasım, 9. sınıflar 6 Ocak, 7. sınıflar 6 Nisan, 10. sınıflar 9 Haziran’da sınava giriyor.
Evet. OYSS resmî okulların yanında özel okullarda da uygulanıyor; MEB onaylı kuruma özgü program uygulayan özel okullar da buna dahil. Milletlerarası özel öğretim kurumları, akşam liseleri ve özel eğitim okulları ise OYSS dışında tutuluyor.
Geçerli mazereti olan öğrenciler, okul geneli sınavlar için 23-27 Kasım 2026 arasında yapılacak mazeret sınavına alınıyor. Mazeret sınavı da asıl sınavla aynı konu dağılımına göre hazırlanıyor. Mazeret sınavına da geçerli bir nedenle katılamayan öğrencinin sınavı, mazeretin bittiği tarihi takip eden 5 iş günü içinde ders öğretmeni tarafından yapılıyor. Geçerli mazereti olmadan sınava girmeyen öğrencinin sınavı ise puanla değerlendirilmiyor ve bu durum ders ortalamasına olumsuz yansıyor.
Okul geneli ortak yazılıların soruları ve cevap anahtarları okul dışına çıkarılamıyor ve internette paylaşılamıyor. Ülke geneli ortak sınavların sorularını ise MEB önceki yıllarda sınavdan sonra kendisi yayımlamıştı.
Hayır. OYSS yalnızca okul içinde yapılan yazılı sınavları kapsıyor. LGS ve YKS gibi merkezi sınavların yapısıyla ilgili bir düzenleme değil.
Hayır. Okullardaki yazılı sınavlarda açık uçlu ve kısa cevaplı sorular birkaç yıldır kullanılıyor. OYSS ile değişen, bu soruların büyük kısmının ortak bir havuzdan gelmesi ve sonuçların soru bazında değerlendirilmesi.
Kaynaklar